Платіжний баланс держави: вплив економічних чинників, механізми збалансування та оцінювання позицій України у системі міжнародних фінансових відносин

Випуск: № 4, 2026

Doi: https://doi.org/10.37634/efp.2026.4.11

У статті досліджено ключові економічні фактори, що впливають на стан платіжного балансу країни та окреслено основні підходи до його збалансування, які можуть слугувати основою для розробки економічної політики, спрямованої на забезпечення макроекономічної стабільності, підтримки конкурентоспроможності національної економіки, стимулювання експорту та ефективного управління зовнішніми фінансовими потоками. Проаналізовано ключові макроекономічні показники України, зокрема стан її платіжного балансу, рівень зовнішньої заборгованості та обсяги міжнародних резервів. Обґрунтовано напрями підвищення ефективності участі України у міжнародних фінансових відносинах, зокрема через посилення боргової стійкості та активізацію співпраці з міжнародними інституціями.

Ключові слова : платіжний баланс, поточний рахунок, рахунок операцій з капіталом, фінансовий рахунок, експорт товарів і послуг, імпорт товарів і послуг, прямі інвестиції, портфельні інвестиції, інфляція, валютний курс, міжнародні золотовалютні резерви, сальдо поточного рахунку, сальдо зовнішньої торгівлі, валовий зовнішній борг

References:

1. Official website of the National Bank of Ukraine. URL: https://bank.gov.ua/ua/ (in Ukrainian).

2. Official website of the Ministry of Finance of Ukraine. URL: https://index.minfin.com.ua/ua/economy/balance/ (in Ukrainian).

3. Official website of the State Statistics Service of Ukraine. URL: https://stat.gov.ua/uk/economic_and_financial_data_for_ukraine (in Ukrainian).

4. Resolution of the National Bank of Ukraine and the Cabinet of Ministers of Ukraine dated 17.03.2000 № 517 «On the compilation of the balance of payments». URL: https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/517-2000-%D0%BF#Text (in Ukrainian).

5. Special Data Dissemination Standard. Ukraine. Balance of Payments. URL: https://bank.gov.ua/ua/files/LkteetECxlXuVBS (in Ukrainian).

6. International Monetary Fund. Balance of Payments and International Investment Position Manual (BPM6). Washington, D.C., 2009. 351 p. URL: https://www.imf.org/external/pubs/ft/bop/2007/bopman6.htm

7. Overview of the main changes in the methodology for compiling external sector statistics. URL: https://bank.gov.ua/admin_uploads/article/komentar_osn_zmin_BPM6.pdf (in Ukrainian).

8. Methodological commentary on the external sector statistics of Ukraine (according to the 6th edition of the «Manual on the Balance of Payments and International Investment Position»). URL: https://bank.gov.ua/admin_uploads/article/BoP_methodological_notes.pdf (in Ukrainian).

9. Impact of potential currency liberalization measures on the balance of payments in 2023. URL: https://drive.google.com/file/d/1hImJiXdf4-Ck0DXUFGs8WDPvw2Z6Vfbx/view (in Ukrainian).

10. Storoshchuk B.D., Kukuruza H.V., Morar V.H. Balance of payments: forecasting methods. URL: https://www.econ.vernadskyjournals.in.ua/journals/2024/35_74_3/11.pdf (in Ukrainian).

11. Review of instruments to support financial stability in conditions of martial law in Ukraine. April 2023. URL: https://niss.gov.ua/news/komentari-ekspertiv/ohlyad-instrumentiv-pidtrymky-finansovoyi-stiykosti-v-umovakh-voyennoho-11

12. Ivashchenko A.H., Debych A.I., Karpikov A.O. Review of the Foreign Exchange Market of Ukraine under Martial Law. Economics. Finances. Law. 2023. № 11. pp. 43-47. URL: http://efp.in.ua/en/journal-item/358

Завантажити статтю